Od 1 stycznia 2026 roku w Krakowie zacznie obowiązywać strefa czystego transportu, która wprowadza nowe zasady wjazdu do części miasta. Obejmie ok. 60% obszaru Krakowa. To zmiana, która nie wpłynie w większości przypadków na codzienne funkcjonowanie mieszkańców i przyjezdnych, niemniej warto mieć sprawdzone informacje, co tak naprawdę będzie wymagane i od kogo.
Jeśli zameldowałeś się w Krakowie w trakcie 2025 roku (np. w lipcu, we wrześniu itp.), również możesz uzyskać uprawnienie do zwolnienie pojazdu z zakazu poruszania się po Strefie. Konieczne do tego będzie złożenie deklaracji podatkowej za 2025 rok w krakowskim US, ze wskazaniem miejsca zamieszkania na terenie Krakowa. Dopiero wówczas, dysponując pierwszą stroną takiej deklaracji wraz UPO (lub dokumentu papierowego z pieczęcią przyjęcia), możesz zgłosić pojazd do zwolnienia za pośrednictwem formularza dostępnego na stronie sct.zdmk.krakow.pl.Sprawdź swój pojazd – większość aut już spełnia wymogi
Pierwszą rzeczą, którą powinieneś zrobić, to sprawdzić, czy Twój pojazd spełnia wymogi dotyczące norm emisji spalin. Wiele samochodów – nawet 8 na 10 – może już spełniać wymogi SCT. I jeśli tylko mają polskie rejestracje, ich właściciele nie muszą robić absolutnie nic.
Samochody benzynowe (w tym na LPG) będą mogły swobodnie wjeżdżać do strefy, gdy spełniają normę Euro 4 lub zostały wyprodukowane w roku 2005 albo później. Oznacza to, że w chwili wprowadzenia strefy akceptowane będą samochody benzynowe mające nawet 21 lat.
Samochody z silnikiem diesla muszą spełnić nieco większe wymogi. Dla pojazdów osobowych do 3,5 tony jest to norma Euro 6 lub rok produkcji 2014 i nowsze, co oznacza, że akceptowane będą diesle mające maksymalnie 12 lat. Jeśli dysponujesz większym pojazdem ciężarowym (dieslem), ten musi spełniać normę Euro VI lub być wyprodukowany w roku 2012 albo później.
Jeśli Twój samochód spełnia powyższe normy emisji spalin lub wymagania rocznikowe i jest zarejestrowany w Polsce, zostanie automatycznie dodany do systemu SCT. Będziesz mógł bez żadnych ograniczeń wjeżdżać do strefy.
System informatyczny SCT – od grudnia 2025 roku
Dane swojego pojazdu będzie można sprawdzić już niedługo na stronie sct.krakow.pl. Działający pod tym adresem system informatyczny obsługujący Strefę Czystego Transportu wystartuje od grudnia. Od tego momentu będziesz mógł sprawdzić, czy Twój pojazd spełnia wymogi, zgłosić auto do systemu, jeśli jest to konieczne, zarejestrować wjazd do placówki medycznej czy wykupić opłaty za wjazd.
Jeśli wolisz kontakt osobisty lub masz trudności z obsługą systemów elektronicznych, będziesz mógł załatwić te sprawy w punktach obsługi, z pomocą urzędników.
Zwolnienia dla mieszkańców Krakowa
Osoby zameldowane w Krakowie i płacące w Krakowie podatki otrzymały bezterminowe zwolnienie dla pojazdów, które posiadały przed 26 czerwca 2025 roku – niezależnie od tego, jak stare są te samochody. Swoje pojazdy krakowianie będą musieli zgłosić w systemie – oczywiście tylko wtedy, jeśli ich samochody nie spełniają wymaganych norm.
Ważne dla osób, które zameldowały się w Krakowie w 2025 roku
Jeśli zameldowałeś się w Krakowie w trakcie 2025 roku (np. w lipcu, we wrześniu itp.), również możesz uzyskać uprawnienie do zwolnienie pojazdu z zakazu poruszania się po Strefie. Konieczne do tego będzie złożenie deklaracji podatkowej za 2025 rok w krakowskim US, ze wskazaniem miejsca zamieszkania na terenie Krakowa. Dopiero wówczas, dysponując pierwszą stroną takiej deklaracji wraz UPO (lub dokumentu papierowego z pieczęcią przyjęcia), możesz zgłosić pojazd do zwolnienia za pośrednictwem formularza dostępnego na stronie sct.zdmk.krakow.pl. Formularze, które mogą posłużyć za podstawę do zwolnienia to: PIT-11A, PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39, PIT-40, PIT-40A, NIP-7. Można też załączyć zaświadczenie wydane przez Urząd Skarbowy, potwierdzające fakt złożenia w roku poprzednim stosownego zeznania podatkowego, w którym wskazano obszar Gminy Miejskiej Kraków jako miejsce zamieszkania i składania zeznania podatkowego lub pierwszą stronę deklaracji IR-1 lub DR-1 z potwierdzeniem odprowadzenia podatku (niezalegania z nim) za ubiegły rok.
Jeśli jesteś studentem, osobą bezrobotną lub z innego powodu nie osiągasz dochodów, również możesz ubiegać się o zwolnienie. W takim przypadku składasz zeznanie podatkowe PIT-37 wykazując zerowy dochód (tak zwany „PIT zerowy”). Taki dokument również potwierdza rozliczanie podatków w Krakowie i uprawnia do zwolnienia pojazdu.
Zwolnienia dla osób spoza Krakowa
Nawet jeśli nie jesteś mieszkańcem Krakowa, przysługują Ci zwolnienia w pewnych sytuacjach:
- Osoby z niepełnosprawnością – jeśli posiadasz kartę parkingową UE dla osoby z niepełnosprawnościami, możesz jednocześnie zgłosić jeden pojazd, który będzie zwolniony z opłat i będzie mógł wjeżdżać do strefy bez ograniczeń. Karta musi być ważna, a podczas zgłaszania pojazdu trzeba przedstawić kopię karty z widoczną datą ważności oraz imieniem i nazwiskiem osoby uprawnionej.
- Pacjenci korzystający ze specjalistycznych świadczeń medycznych – jeśli regularnie korzystasz ze specjalistycznych świadczeń medycznych w krakowskich placówkach ochrony zdrowia finansowanych ze środków publicznych (np. rehabilitacja, dializy, chemioterapia, radioterapia), również możesz uzyskać zwolnienie. W takim przypadku przed wjazdem do strefy musisz zgłosić swoją wizytę w systemie SCT oraz potwierdzić ją na miejscu w placówce.
- Właściciele pojazdów zabytkowych – jeśli dysponujesz pojazdem zabytkowym wpisanym na listę zabytków przez wojewódzkiego konserwatora, także możesz ubiegać się o zwolnienie.
- Pojazdy specjalne – właściciele pojazdów specjalnych, takich jak kampery czy food trucki, mogą wjeżdżać do strefy po uprzednim zgłoszeniu pojazdu w systemie. Będą one zwolnione na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów (wpisu w dowodzie rejestracyjnym).
Opłaty dla osób spoza Krakowa – trzyletni okres przejściowy
Dla osób spoza Krakowa, posiadających pojazdy niespełniające wymogów SCT i nieposiadających uprawnień do zwolnienia, wprowadzono trzyletni okres przejściowy (2026–2028), podczas którego będzie można wjeżdżać do strefy po uiszczeniu odpowiedniej opłaty.
System opłat został zaprojektowany elastycznie:
- Opłata godzinowa – jeśli potrzebujesz wjechać do Krakowa sporadycznie, zapłacisz 2,50 zł za godzinę;
- Opłata dzienna – w roku 2026 gdy wniesiesz opłatę za dwie godziny z rzędu będzie to równoznaczne z dopuszczeniem auta do poruszania się po SCT do końca danego dnia. W roku 2027 taka opłata dzienna będzie wynosiła 15 zł (opłata za 6 godzin z rzędu);
- Abonament miesięczny – dla osób regularnie dojeżdżających do pracy:
- 2026 rok: 100 zł miesięcznie,
- 2027 rok: 250 zł miesięcznie,
- 2028 rok: 500 zł miesięcznie.
Po 31 grudnia 2028 roku możliwość wykupienia opłat za wjazd przestanie obowiązywać i do strefy będą mogły wjeżdżać z zewnątrz wyłącznie pojazdy spełniające normy emisji (jeśli nie podlegają wcześniej wspomnianym zwolnieniom, np. dla pojazdów specjalnych itp.).
Pojazdy zarejestrowane za granicą
Jeśli Twój pojazd jest zarejestrowany za granicą, nawet jeśli spełnia wszystkie wymagane normy, musisz samodzielnie zgłosić go do systemu SCT. Podczas zgłaszania będziesz musiał przedstawić kopię dowodu rejestracyjnego pojazdu, podać markę, model i rok produkcji oraz wskazać normę emisji spalin.
Kontrola wjazdu i odnowienie uprawnień
Wjazd do strefy będzie kontrolowany przede wszystkim automatycznie przez kamery odczytujące numery rejestracyjne pojazdów i porównujące je z bazą danych systemu SCT. Dlatego tak ważne jest, aby przed pierwszym wjazdem upewnić się, że wszystko jest w porządku z Twoim pojazdem w systemie.
Jeśli Twój pojazd ma uprawnienie do poruszania się po SCT na podstawie wyłączenia dla mieszkańca pamiętaj, że będziesz musiał odnawiać swoje uprawnienie co najmniej raz w roku, przedstawiając aktualne dokumenty potwierdzające spełnienie warunków zwolnienia (jednocześnie: zameldowania, przynajmniej czasowego, oraz odprowadzania podatków). W przypadku osób, zgłaszających pojazd na podstawie karty parkingowej osoby z niepełnosprawnością ruchową musisz odnowić zgłoszenie po upływie ważności karty.
Gdzie szukać wiarygodnych informacji
Głównym źródłem informacji o Strefie Czystego Transportu jest strona internetowa sct.krakow.pl, na której znajdziesz aktualności, szczegółowe wyjaśnienia przepisów, instrukcje krok po kroku oraz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.
Jeśli potrzebujesz dodatkowych wyjaśnień lub indywidualnego wsparcia, skontaktuj się z Krakowskim Centrum Kontaktu – mailowo lub telefonicznie, pod numerem 12 616 55 55.
